Werkgever moet straks bewijzen dat minimumloon is betaald
Werkgevers moeten in de toekomst kunnen aantonen dat zij hun personeel minimaal het wettelijk minimumloon hebben betaald. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt aan een wetsvoorstel dat de bewijslast bij vermoedelijke onderbetaling omdraait. Niet de werknemer, maar de werkgever moet dan laten zien dat het loon correct is betaald.
Die maatregel is vooral bedoeld om werknemers te beschermen die in de praktijk moeilijk kunnen bewijzen dat zij zijn onderbetaald. Dat speelt onder meer bij arbeidsmigranten, die afhankelijk kunnen zijn van hun werkgever voor werk, huisvesting of vervoer en daardoor minder snel aan de bel trekken.
Minimumloon is een harde ondergrens
Iedere werknemer in Nederland heeft recht op minimaal het wettelijk minimumloon. Voor werknemers van 21 jaar en ouder bedraagt het minimumuurloon per 1 januari 2026 €14,71 bruto. Per 1 juli 2026 stijgt dit naar €14,99 bruto per uur.
Toch is niet altijd goed vast te stellen of werknemers dit bedrag ook daadwerkelijk krijgen. De Arbeidsinspectie kan wel controleren, maar loopt in de praktijk regelmatig vast op gebrekkige of onvolledige administratie. Als loonstroken, urenregistraties of betaalbewijzen ontbreken, is het lastig om zwart-op-wit aan te tonen dat iemand te weinig heeft gekregen.
Volgens het ministerie maken sommige kwaadwillende werkgevers daar misbruik van. Zij leveren onvoldoende informatie aan, nemen een boete voor gebrekkige administratie voor lief en voorkomen zo dat de werkelijke onderbetaling wordt vastgesteld. Die boete kan lager uitpakken dan het bedrag dat zij aan achterstallig loon zouden moeten betalen.
Omgekeerde bewijslast
De kern van het nieuwe plan is de zogenoemde omgekeerde bewijslast. Als de Arbeidsinspectie vermoedt dat een werknemer is onderbetaald, moet de werkgever aantonen dat het minimumloon wél is betaald. Lukt dat niet, dan mag de inspectie uitgaan van een fictieve onderbetaling.
Daarbij wordt als uitgangspunt genomen dat een werknemer zes maanden lang 36 uur per week heeft gewerkt tegen het wettelijk minimumloon. Het bedrag dat een werkgever alsnog moet betalen, kan daardoor oplopen tot ongeveer €14.000.
Ook bij een rechtszaak moet de werkgever straks kunnen bewijzen dat hij aan zijn loonverplichtingen heeft voldaan. Op dit moment ligt die bewijslast vaak nog bij de werknemer zelf. Dat is voor veel werknemers een hoge drempel, zeker als zij geen volledige administratie hebben of afhankelijk zijn van hun werkgever.
Achterstallig loon alsnog betalen
De bedoeling van het wetsvoorstel is niet alleen om werkgevers te beboeten, maar vooral om werknemers alsnog het loon te laten krijgen waar zij recht op hebben. Nu kan de Arbeidsinspectie wel optreden tegen werkgevers die hun administratie niet op orde hebben, maar daarmee krijgt de werknemer nog niet automatisch zijn achterstallige loon.
Met het nieuwe systeem moet onderbetaling directer worden aangepakt. Als een werkgever niet kan aantonen dat hij correct heeft betaald, kan hij worden verplicht om het vermoedelijk achterstallige loon alsnog te betalen.
Minister Vijlbrief zegt daarover: “Een werkgever moet altijd zorgen voor een eerlijk loon en veilig werk. Iedereen in Nederland heeft daar recht op, waar je ook vandaan komt. Deze wet gaat werknemers beter beschermen tegen werkgevers die hun personeel onderbetalen.”
Geen vrijbrief voor fraude
Tegelijk wil het ministerie voorkomen dat de regels doorschieten. De wet moet werknemers beter beschermen, maar mag geen prikkel geven tot misbruik. Ook goedwillende werkgevers moeten niet onnodig worden geraakt door nieuwe regels.
Daarom wordt nog uitgewerkt hoe het rechtsvermoeden precies wordt ingericht. De Arbeidsinspectie moet de regels kunnen uitvoeren en werkgevers moeten duidelijk weten welke administratie zij moeten bijhouden om aan te tonen dat zij correct betalen.
Voor werkgevers betekent dit in de praktijk dat een goede loon- en urenadministratie nog belangrijker wordt. Wie personeel in dienst heeft, moet kunnen laten zien hoeveel uren er zijn gewerkt, welk loon is betaald en of dat loon minimaal voldoet aan de wettelijke ondergrens.
Wanneer gaat de wet in?
De wet is nog niet ingevoerd. Minister Vijlbrief werkt de plannen de komende maanden verder uit tot een wetsvoorstel. Daarna moet het voorstel nog worden behandeld door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.
Het duurt dus nog even voordat de nieuwe regels werkelijkheid worden. De richting is echter duidelijk: bij vermoedelijke onderbetaling komt de verantwoordelijkheid nadrukkelijker bij de werkgever te liggen. Wie zijn administratie niet op orde heeft, loopt straks een groter risico om achterstallig loon te moeten betalen.